Bara 1950 keessa, 47% hoogganaa ministeera haqaa Garmaan Lixaa (West Germany) miseensa paartii Naazii durii turan. Bara 1950 dhumatti, lakkoofsi kun 77% ol ga'e. Ministeera keessaa (Interior) akka isa caalu hin turre: bara 1949 hanga 1970 gidduutti 54% hojjettoonni isaa miseensa paartii Naazii durii turan, 8% isaanii immoo hojjettoota ministeera keessaa yeroo Naazii kan Hainriich Himler geggeessu turan irraa hafan. Kunneen hima warra qabsoo hin taane. Kunneen argama komishiniiwwan seenaa mootummaan Garmaan ofii isaatti kennate. Lakkoofsa kana mataa keessan keessatti qabadhaa, sababiin isaas haasa'uun "eenyu dhugaan balaana kana irratti" Garmaan keenya keessatti akka isin irraanfachiisuuf uumame.
Seenaa Uffataa: Mootummaan Akkamitti Itti Fufiinsa Faashistaa Duuba Diina Tolchaa Irraa Dhoksan
Himanni, Fi Maaliif Itti Dhiibatu
Eegalee bara 2000, dhaabbileen Garmaan — ministeerawwan, fondeshiniiwwan, bu'uurawwan yuunivarsitii, tajaajilli sirna keessaa (domestic intelligence) ofii isaa — ajendaa qorannoo fi barnoota addaa ta'e kanneen kafalu jalqaban: diina Musliimii fi Arabaa "alatti seenee" ta'uu isaaniitiin beekuu, kan mana keessaa irra adda fi caalaa balaana qabu. Akkuma qorattoonni akka Ezra Nadelman ibsan, yaadni kun akka diina Garmaan bara 19ffaa misiyoonariiwwanii fi ergasii proopagaandaa Naaziiin garra Gidduu Galaatti ergame, ergasii immoo "Garmaaniitti deebi'ee" nama duraa itti ergameef seenee jira. Bara 2011, ministeera keessaa Garmaan ofii isaatii gabaasa diina irratti baase, kan ofii isaa keessatti, qorannoon sassaabbii tokko saba Musliimii fi saba Musliimii hin taane gidduutti qooda isaanii agarsiisuu akka hin qabne, fi diina "alatti seene" akka waan addaa ta'eetti injifannoo qabaachuu akka hin dandeenye. Kafaltiiwwan garuu gara biraatti jijjiramaniiru — barnoota diina waliigalaa irraa gara sagantaa dargaggoommii Musliimii irratti xiyyeeffatan.
Qorattoonni waan kana barreessan — Esra Özyürek Subcontractors of Guilt, qorataan seenaa A. Dirk Moses barreeffama isaa akka yaadannoo Holokostii "amantii hawaasaa" ta'e, barreeffama Jewish Currents diina Garmaan irratti — sagalee qarqara hin taane; isaan qorattoota hojjechaa fi yuunivarsitiiwwanii fi marsaa madaalii irratti maxxansan. Dhimmi isaanii adda fi mirkaneessuun danda'ama: gabaasa mootummaa "diina koloneelii boodaa" irratti jechoota "wal-lola Gidduu Galaa qooda koloneelii qaba" jedhan akka diina itti lakkaawan; qorataan Holokostii beekamaa Wolfgang Benz, waan akka mala tooftaa diina Musliimii fi tooftaa diina durii wal fakkaataa ta'uu isaanii gaafateef milisaa dhaabbataa argate; qorataan seenaa booda-koloneelii Achille Mbembe bara 2020 irraa akka hin dhihaanne gochuun waan imooma Isiraa'elii appartaayid waliin madaaleef.
Maaliif Kun Gara Garmaan Alatti Tajaajila
Kutaan kun yaada qabachuu qabu: kun hundi Garmaaniin Naazii haga dhumaa qulqulleessuu hin barbaanne. Garmaaniin saba haaraa itti argisiistu barbaade. Biyyi, qorannoo ofii isaatiin, haga bara 1970 hojjettoota yeroo Naazii mana murtii fi ministeera keessaa irraa hin baafne, bara 2000 keessa ofii isaa akka warra mirga addunyaa irratti akka argisiisuu dandeesse — hanga diina beekame sun waan alatti seene ta'e, warra Sooriyaa fi warra Filisxeem kan fidaniin, osoo hin taane waan haga dhumaa ba'ee hin beekne.
**Kun seenaa Garmaan qofa osoo hin taane. Kun seenaa mala tokko: yeroo madaan to'achuu fi seera biyyaa nama fi yaada bulchinsa absooluutii durii qabu, karaa saffisaan wal hin qunnamne itti fufiinsa kanaa, diina haaraa, ifa ta'e, bakka biraa uumuu dha — kana keessatti saba qarqara irra jiru kan aansoo kana mormuu danda'u.
Gosa Garaagaraa Taphuu Walfakkaataa: Gaaffii Gladio
Itaaliyaan mala walfakkaataa iddoo addaatiin oobde. Bara 1990 Hagayya, Muummee Ministeeraa Giulio Andreotti Itaaliyaan durii bara 1956 eegalee, wal-qabata "stay-behind" (nan hafa) waraanaa, Gladio jedhamu, kan Naatoo waliin hidhate, kan deeggarsa CIA itti argate, sababa amala duraan waan argame (Soviet invasion) irraa of qabuuf qabate. Waraanni sun hin dhufne. Waan dhufne immoo "Waggaalee Xunxi" (Years of Lead) bara 1969-1980 keessa, bomba fi ajjeechuu — bomba Piazza Fontana, bomba boollaa bahii Bologna bara 1980 namoota 85 ajjeese — kan raawwataman saba Faashista haaraa (neo-fascist) Gladio waliin qabateen, kan qorattoonni Itaaliyaan fi namoota oduu "mala dhiphinaa" jedhanitti: dhiphina mirgaa (right-wing terror) uumuu, kana utuu dhiibbaa bitaa (left) irratti buusuun, namoonni bulchinsa absooluutii Gladio dhihoo turan akka fudhatan gochuu.
Waan Andreotti beeksisee biyyoota baay'ee harkifate: Belgiam, Faransaay, Garman, Siwizerlaand, Giriikii fi Turkii hunduu gosa walfakkaataa qabu, maqaa addaatiin, komitii Naatoon wal-qabateen, nama mirgaa cimaa fi yeroo baay'ee warra Faashista waraanaatti hirmaatan. Diina tolchaa kanas saba amantii yookiin saba sanyii hin taane. "Komiunizim" ture — garuu hojii walfakkaataa: saba hin bomba hin dhaabne irratti sodaa buusuudhaan madaan to'achuu biyyaa of irraa fageessuu.
Akkamitti Bakka Biroo Oolan
Diina addaan baasuun mala kana salphisanii fudhachuu danda'u. Biyyoota appartaayidii fi booda-koloneelii adda addaa keessa, tajaajilli nageenyaa (security services) kan warra absooluutii durii itti fufan, diina haaraa — komiunistii, Islaamistii, "ergamtoota alaa," saba xinnoo — beekuuf salphaatti hafee, asoo ofii isaanii fooyyessu. Yeroo hunda, yeroo Garman fi Itaaliyaan mul'atu: dhaabbanni diina itti himu, caalaa saba diina itti himamu dhoksuu qaba. Gaaffi biyya tokko diina isaa beeksisuu barbaadde, yoo Musliimii Berliin yookiin komiunistii Roomaa ta'e, "dhugaa dha?" qofa osoo hin taane "eenyu biyya keessa waan kana irraa faayidaa argata?" gaafachuu qabna.
Kun Waan Hojjettootaaf Hiiku
Kun hundi warra sirna kana keessa jiraatanif faayidaa hin qabu. Buqaan Garmaan bara 2000 sagantaa diina Musliimii irratti kaffalte, buqaan diina mirgaa (right-wing antisemitic) irratti osoo hin kaffalamne, yookiin mana kiree fi hojii irratti saba Musliimii fi Arabaa irratti kufu osoo hin furre. Bomba Itaaliyaa irratti bitaan (left) itti himame, miindaa salphisuu, qabsoo hojjettootaa cimsuu, fi paartii Komiunistii (kan dhugaan Itaaliyaan hojjettootaaf bu'aa fida ture) qarqara siyaasaa irraa buusuuf tajaajile. Diina tolchaa dogoggora qofa hin taane. Karaa qabeenya, yakka, fi cunqursaa warra humna qabdan irraa gara warra of qabachuu danda'an irratti deebisuuf tajaajila.
Haala Rakkisaa Dhugaa
Kun hundi diina ofii isaa xiqqeessuu hin qabdu. Diina dhugaa, seenaan isaa balaa, yeroo ammaa hojjechaa jira — yeroo tokko tokko bitaa siyaasaa keessa, kan yeroo anti-Zionist jechoota diina ta'anitti jijjiiramu. Qorattoonni barreeffama kana keessatti eeraman diina saba Musliimii keessatti akka hin jiraanne yookiin akka hin barbaachisne hin jedhan. Dhimmi isaanii fi dhimmi barreeffama kanaa, xiqqaa fi addaa dha: biyyi, qabatee ofii isaa beekuun, fufiinsa warra Faashista hin fooyyessine, karaa ifa ta'een diina haasaa gara saba duras qabateetti deebisuu qaba, kunis akka of eeggannoo itti himu, osoo hin taane akka amanamnu gochuu qabna — yoo diina amantii xinnoo Berliin yookiin paartii Roomaa ta'e.
Xumura
Waan wal-qabata boollaa bahii Bologna bara 1970 fi buqaa barnoota diina Garman bara 2020 gidduu jiru, waan tokko ta'uu isaanii miti. Waan tokko ta'uu isaanii mala walfakkaatu: dhaabbanni waan dhoksatu qabu, salphaatti alatti argisiisuu, osoo hin taane of keessa ilaaluu, saba itti argisiisu immoo humna dhabuu isaatiin filatama, yakka isaatiin miti. Gaaffi kana biyya diina isaanii qopheessu hunda gaafadhaa. Eenyu ministeera itti argisiisu keessa hojjeta gaafadhaa. Deebiin seenaa guutummaa ta'a.
Sidoc Haytu barreessaa fi qorataa Itoophiyaa kan dinagdee siyaasaa, walakkaa (class dynamics), fi sochii faasistummaa faana lolu kan biyya Gaafa Afriikaa ti. Yoo itti fuftee hojjechuu, akka waliin hojjennuutti, Instagram irratti @sirapressnews irratti Sidoc Haytu hordofaa.
